25 Ocak 2008

Shibori

Bu aralar el işlerine pek dalmış durumdayım. Zevkle, elde dikebildiğim kırkyamalarla oynayıp duruyorum. Yeni yeni ''Redwork'' yapmaya başladım ki, kırkyamada kullanabileyim. O yüzden devamlı internette, bir web sitesinden diğerine, gezinip duruyorum. Hatta, YouTube'ün içine düşmüş vaziyetteyim. Diğer yandan, bir de benim verdiğim kurs var biliyorsunuz. O yüzden, ''Türk El İşleri'' kursu için internette keçe ile ilgili araştırma yaparken, her nasılsa YouTube ''Shibori'' 'yi karşıma çıkartıverdi. Neyin nesidir diye bakınca da batiğe çok benzediğini gördüm. Ancak bambaşka bir dünya çıktı karşıma. Kursa katılan Japon teyzeye sordum. O da, batikten daha farklı olduğunu söyledi. Teknik aynı batikteki gibi. Kumaşı bağlamaya, boyamaya, kurutmaya, sonra da açmaya, dayanıyor ama işçilik batikle kıyaslanamayacak derecede fazla ve değerli kanımca. Ayrıca kumaş bağlamadan dolayı bürümcük haline dönüşmüş oluyor. Ütülense bile, bağlanan yerlerin buruşukluğu hissedilir gibi. Özetle batik ile akrabalığı var ama batik shiborinin torununun torunu gibi.

Shibori genellikle ipek kumaşlar üzerine uygulanıyormuş. Tarihçesi milattan sonra 8.yüzyıla dayanmaktaymış. Özellikle kimono yapımında, desenleri oluşturmak için kullanılmaktaymış. Öğrencim olan teyze özellikle kimononun bel kısmında kuşak gibi kullanıldığını söyledi. Ama internet çeşitli şekillerde kullanabileceğini söylüyor. Tarihçesi hakkında çok fazla şey bulamadım. Kaynaklar ingilizceye çevrilmeyince, dünya üzerinde hızla yayılamıyor herhalde. Aynen Türk el işlerinde olduğu gibi. Elimizde bir hazine var, çalıyorlar, başka isimlerle karşımıza çıkıveriyor birgün ve bakıyorsunuz karşımıza çıkartanın malı olmuş bile. Allah'tan iğne oyası gibi yapımı zor olanlar var da, onlar bize kalabiliyor. Ama bugünlerde ''Crazy Patcwork'' yapanlar bizim iğne oyalarını pek sevmişe benziyor; çeşitli el işi günlüklerinden edindiğim izlenimlere göre...
Shibori tekniklerinden birinin adı ''Yuzen'' imiş. İsim bana çok tanıdık geldi. Zaten Japonlarla da bir akrabalık var mıdır diye düşünüp durmaktayım. Konuştuğumuz dilin yapısı da çok benziyor diyor bilenler.

Bizim Japon teyze, ben göreyim diye bugünkü derse birkaç tane örnek getirmiş. Ben kırmızı olanına bayıldım. Kendisi bir elbise dikip, yırtmaç kısmını bu kumaş ile süslemiş. Elbiseyi de görmeyi çok isterdim ama utanıp söyleyemedim.
Yaratıcı olmayagörsün insan. Neler buluyor neler. Yaratıcı hanımların ellerinde de shibori ülkeden ülkeye, modelden modele şekillenmiş. Ama elbette en güzel örnekleri tekniğin esas sahibi Japonların. Bazı hanımlar doğadaki şekillerden ilham alıp onları shibori tekniği ile kumaş üzerine taşımışlar. Görmek isterseniz buraya bakabilirsiniz. Flickr'daki(bu arada flicker ingilizcede ışık ve ışığın titremesi ile ilgili imiş, kıvılcım benzeri hani... tahmin ediyorum ki, Flickr da adını buradan alıyor.) fotoğrafları görmek isterseniz buraya bakabilirsiniz. Shibori tekniği ile ilgili olarak burada ve burada güzel bilgiler var. Benim başlangıç noktam olan filmcikleri de izlemek istiyorsanız sizi burada ve burada bekliyorlar. Aslında filmcikleri siteye eklemek isterdim ama farkettim ki, bir süre sonra görünmez oluyorlar. Başka siteleri ziyaret ettiğimde, özellikle eski yazılarda filmlerin görünmediğini farkettim. Bu benim bilgisayarımdaki ayarlarla mı ilgilidir, yoksa sizlerde de aynı sorun var mıdır bilemedim, o yüzden sadece bağlantılarını verebildim.

Umarım siz de ''Shibori'' 'den benim kadar keyif almışsınızdır. Japonlar ve el işleri de apayrı bir güzellik. Ellerine sağlık.

18 yorum:

Aysegul dedi ki...

İlk defa senin sayfanda okudum ve kesinlikle çok hoş gözüküyorlar, özellikle kırmızılı olan..Sevgiler

Adsız dedi ki...

Japonların geçmişi Oğuz Türklerine
dayanmaktadır.Japon bilim adamaları
bu konuda araştırma yapmaktadır.
Türkler geçmişte 5 kıtaya gitmişler
ve kültür konusunda bir çok delil
bırakmışlardır.Sizin dediğiniz gibi
şu anda sahiplendikleri bir sürü
şeyde bizden çalıntıdır.

İngiliz bayrağının şekli de,eski
Türk halı motivlerinden alınmıştır.

Sevgiler,
Arzu

Dantelci dedi ki...

SEVGILI DILEK
SHIBORI BIZIM BATIK CALISMANIN DETAYLISI, SAYENDE BILGILENDIM TESEKKURLER CANIM BU DEGISIK CALISMA HAKKINDAKI BILGILER VE PAYLASIM ICIN.
BU ARADA HUYSUZ OLDUGUNU YAZMISIN, INSALLAH BU TARAFININI BEN HIC GORMEM, CUNKI BENDE HUYSUZUMDUR)))
PATCHWORK CALISMANI MERAKLA BEKLIYORUM, YAZINDA KURS VERDIGINDEN BAHSETMISIN, NE TUR BIR KURS VERDIGINI ANLAYAMADIM.
SEVGILER, SELAMLAR...

NAZLICA dedi ki...

Sevgili Berceste, yeni bir teknikle tanıştırdığın için çok teşekkürler. Bizim yaptığımız batikler oldukça basit gözüküyor bunların yanında. Emek yoğun ve dikiş, renk, dizayn bilgisi gerekiyor. Heyecanlandım, verdiğin sayfaları inceleyeceğim. Kolay gelsin ve başarılar diliyorum. Sevgiler

Zeynep dedi ki...

Dahaönce hiç duymamıştım. Ne kadar ilginç bir teknikmiş.

Goddess Artemis dedi ki...

Shibori'nin kelime olarak karşılığı: "mercek perdesi". Yani fotoğraf makinelerindeki mercekleri koruyan, otomatik ya da manuel açılıp kapanan aparat. Diğer anlamını burada öğrenmiş oldum. Siz de Japonya veya Japonca ile ilgili bir şeyleri merak ederseniz; ikincil bloğum Megami Sama's Blog'a beklerim :o)

Berceste dedi ki...

Teşekkürler Ayşegül. Ben de en çok kırmızılı olanı sevdiğim için en başa onun fotoğrafını yerleştirdim ;-)

Hay ağzına sağlık Arzu :) Doğrudan söyleyince tartışmaya konu açıldığı için, insanlar etiketlendiriliyor dendiği için ben birşey diyememiştim. Zira konu hakkında çok fazla bilgim,uzmanlığım yok. Senin yazman çok iyi olmuş. Kaynak da belirtebilirsen çok sevinirim. Japonlar'ınki için çalıntıdan çok alıntı dersek belki daha doğru olur. Çünkü onlar tarihlerine, kültürlerine bizden daha çok sahip çıkıyorlar. Aldıklarını da gördüğünüz gibi çok daha güzelleştirmişler, kendilerinden birşeyler katmışlar. Dünyanın hiçbir yerinde çift pasaportlu Japon yokmuş. Varsa bile istisnai bir durum sözkonusuymuş ve milleti tarafından dışlanmaktaymış! Tam bizlik bir olay değil mi? Kaynak için özellikle İngiliz bayrağı hakkında somut bir isim, adres söyleyebilirseniz çok sevinirim. Zira bunu hiç duymamıştım ama doğu halılarına ilgi çok fazla İngiltere'de(Türk halısı asla demiyorlar bu arada!)

Sevgili Hatice, tatlı sert diyelim huysuzluğuma ya da dobra dobra söylemek diyelim. Hani herkes sırf destek vermek için harika der ya, ben de destek verip daha güzelinin oluşabilmesi için sorun nerede ise onu söylemeye çalışırım. Kırmadan elbet. Yapıcı her türlü eleştiriye de açığım. Benim verdiğim kurs Türk elişleri hakkında. Ülkemizi tanıtmak adına elişleri ile başlayıp, araya minik filmcikler katıp, hikayeler katıp gönüllü olarak verdiğim bir kurs. Elişi etiketi altındaki diğer yazılarıma bakma şansın olursa detayları orada var. Sevgiler.

Nazlı'cığım, sana yeni bir kaynak oluşturabildiysem ne mutlu bana. Senin gibi elişlerine meraklı arkadaşlarımızın görmesi gerektiğini düşündüm. Senden de bizim işlerimizin tarihçesini, örneklerini bekliyorum sitende görmek üzere. Sevgiler.

Güzel değil mi Zeynep?

Bilgi için çok teşekkürler Goddes'im :) Elbette merak ederim. Diğer siteni mutlaka ziyaret edeceğim.

Adsız dedi ki...

Merhaba Berceste,

Milattan önceki yıllarıda içeren

-''Haluk Tarcan''
-''Kazım Mirşan'' nın eserlerinden

istenilen bilgilere detaylı şekilde
ulaşılabilir.Hatta google'da bu
değerli araştırmacılarımızın ismi
yazılarak,ön bilgi de alınabilir.

Ayrıca, 25 Ocak 2008 ,cuma
günü Kanaltürk Televizyonu'nda bu
konu ile ilgili Hulki Cevizoğlu çok
önemli bir program yaptı.Eski bir
vali programa bağlanarak,yirmi sene
önce 'Japon Prensi' nin bölgesine
gelerek araştırmalar yaptığını ve
kendi köklerinin eski Türklere
uzandığını itiraf ettiğini söyledi.
Ben de Japonların çok disiplinli
olduğu kanısındayım.

''İngiliz Bayrağı'' konusu da, bu
programda çok net biçimde açıklandı...Ayrıca 'kızılderili'
konusuda kaynaklarda mevcut!!!...

İsteyenler kolaylıkla Kanaltürk'e
ulaşabilir ve cd copylerini elde
edebilir.
Görüşmek üzere,Arzu

Tijen dedi ki...

Ne güzelmiş bunlar Dilek! Ben de (gülme ama) bu aralar evde elbezi kalmadı diye oturup ufalak tefelek bezcikler örsem mi diye düşünüyorum ama iş çok, bırakıp örgüye geçemiyorum. Evdeki bilumum elbezleri ve sabunluklar bendendir (çok mühimmiş gibi söylüyorum utanmadan!)

semra mutfakta dedi ki...

slm size devletşah'ın sitesinden ulaştım havai fişek resimlerinizden.memnun da olmadım değil harika bir blogunuz var.Tebrik ederim.bende bir blog sahibiyim ve son zamanlarda blogumla ilgili sorunlarım oldukça fazlalaştı.bilginiz varsa yardımcı olabilirmisiniz.çok sevinirim.bir sonraki msj da mail adresimi vereceğim lütfen yayınlamayın.şimdiden teşekkürler.

TüTü dedi ki...

Sevgili Dilek,
Hayatı araştıran yönünü çok beğeniyorum.Ne çok bilmediğimiz işler var...Bu açıklamalarını hayran hayran okudum....Ve kültürümüzün dünya kültürüne neler kattığını da yorumlardan öğreniyorum..
Sevgiyle kal
TüTü

gochemoche dedi ki...

Merhaba
cok guzel anlatmssin. bende gecen senelerde kimono kumaslarina merak sarinca shibori ile karsilastim. kitabini bile aldim, ama henuz yapmka kismet olmadi. gercekten tam anlami ile el isi. nasil sabirli insanlar bunu yapanlar.
kendine iyi bak
g

sennur dedi ki...

Japonlarla akrabalığımız Oğuz boyuna dayanıyor, ortak kullandığımız kelimelerden hemen aklıma gelenler gece ve yorgan. Sanatın evrenselliği dolayısı ile tam da şu millete aittir demek güçleşiyor, etkileniyor insanlar tabii, dolayısı ile bizim kültürümüzün dediğimiz, bir başka isimle, biraz değişime uğrayarak karşımıza çıkıyor doğal olarak. Japonlar çok temiz, marifetli vede disiplinli bir ulus, ben de bu aralar onların işlerinin peşindeyim nette. Sana çalışmalarında kolaylıklar dilerim

sennur dedi ki...

Sevgili Dilek, sen kumaş iste, seve seve yollarım, gerçekten ne tür kumaşlar istediğini iletirsen hallederim...bak sana bir link veriyorum, burası benim 25 yıldır bildiğim babadab oğula devam eden bir dükkandır, şimdi oğul çalıştırıyor. Nete girmiş, online olmuşlar... devir değişiyor:) çok güzel kumaşlar var, fiyatlarını oradaki kumaşçılar görmesin:)))
http://www.burcakkumas.com/kumas.asp
Crazzy tekniği benim ruh yapıma uymaz kiii, her şey düzenli olacak, ben çalışırsam tekniğin tüm özelliği kaybolur sanırım))))
Sevgiyle kal, kumaş konusunda isteklerini bekliyorum
Sevgiyle kal

Adsız dedi ki...

Türk kültürünün izlerini , dünya
halı ve kilimlerinde görmekteyiz.
Çok önemli bir konuya parmak basıp,
bu doğrultu da yorumlar almışsınız.
Başarılar dilerim.

htt// sanat-siyaset.blogspot.com

B5 dedi ki...

Ben buraya yazdigimi sanmistim. Uzun süre sonra beni hareketlendiren sensin bu arada :)
Shibori isine BAYILDIM. Videolari da izleyip o yasli teyzeciklerin isik hizi ile calismalarina hayran kaldim. Illüzyonist mu bunlar. Müthis zevkli bir sey kesfetmissin Berceste. Senden de belki örnekler görebiliriz degil mi?

(Japonya'ya dair: orada yasamis Turk ve T.olmayan arkadaslardan dinlemedigim kadari ile bambaskalar. Gelenekleri, gorenekleri birakin, hersey bambaska. Dil konusunda ortaklik oldugunu savunanlar da var, karsi cikanlar da, gramerdeki benzerlikler elbette... Benzerlik gorebilmek hos, hele Japonya'nin Dünya'daki konumunu düsününce)

Bir de Ingiliz Bayraginin Turk halisindan alinmasina kusura bakmayin ama hic inanamadim. Ben de Berceste gibi kaynak gormek isterdim. Union Flag=Union Jack iste. Haclarin birlesmesinden geliyor, devletciklerin desem? Gobek ya da serpme desenden türedigini söylemek cok enteresan... Ha Türk cadir desenleri Isvec'te söyle var derseniz, inanirim(ki cok eski seyler degil). Nedeni de belli. Union Jack de ayni sekilde :))

Cocukla Cocuk dedi ki...

Sevgili Berceste, yeni tanıştığımız bloguna eminiz ki bundan sonra daha sık uğrayacağız. Flickrdeki fotoğraflara bayıldık.
Shibori yi de sayende öğrendik. ayrıca benim endüstriyel olarak boyadığım indigo boyası da kullanılan boyalar arasında. doğal indigo kitaplarımda batikte kullanıldığını biliyordum, ama seninde yazdığın gibi batik bunların torunu olmuş, sevgiler

Berceste dedi ki...

Sevgili Arzu, CD kopyalarına nasıl ulaşabiliriz? Biliyorsun ben İngiltere'deyim :(

A aaa niye güleyim Tijen? Annem de elbezini örenlerdendir ve mühim bir iştir. Bulaşık yıkarken falan sünger değil, ördüğü bezleri kullanır. O bezler olmasa bulaşıklar yıkanamazdı değil mi? Örgü bir çeşit terapi hem. Sırf örgü değil, bütün elişleri. Senin de dinlenmeye ihtiyacın olduğu zamanlar vardır elbet, elin değer o zaman onlara.

Merhaba Semra, hoşgeldin. Sana e-posta gönderdim. Bilmem aldın mı? Yardımcı olabildi isem, ne mutlu bana.

Teşekkürler TüTü. Sen de sevgiyle kal.

Nihayet Gochemoche bana yorum bıraktı diye Cambridge'in orta yerinde bağırsam polis deli bu diye beni yakalar mı? :) Senin elinden kaçmaz, kesin yaparsın shibori. Senin sabrına, o yaptığın güzelliklere ne demeli?

Sadece halı ve kilimlerde mi görüyoruz dersiniz Reality? Teşekkür ederim.

Oh ne mutlu bana B5. Böyle durumlarda pek keyifleniyorum :) Shibori'yi deneyecek kadar cesaretim olur mu bilemiyorum. Sonuçta el becerisine dayanıyor ve senelerce uğraşınca belki o ustalığa ulaşılabilir. Bir de kimya mühendisi olduğum halde kimyasalları pek sevmediğimi söylesem :P İngiliz Bayrağı konusunda inanmamazlık demeyelim de iddiayı sağlam temellere dayandırmak diyelim. İnsan mühendislik eğitimi alınca, bir de üzerine denetçilik yapınca, mecburen refleks olarak bu soruyu soruyor :( Sevgiler B5...

Merhaba ve hoşgeldin Çocukla Çocuk. Ben de sizin sitenizi pek sevdim. İçimdeki çocuğa hitap ediyor :) Shibori'nin örneklerini görmeyi sizden bekliyoruz artık o zaman...Bu arada çoğul konuşmuşsunuz, siz kaç kişisiniz? Sevgiler...